Πάνω από 200 εκατομμύρια πράσινες μετακινήσεις πραγματοποιούνται καθημερινά στην Κίνα

Του Χαν Σιν, Λαϊκή Ημερησία

Πολίτες επιβιβάζονται στη γραμμή 5 του μετρό στην πόλη Ναντζίνγκ, στην επαρχία Τζιανγκσού της ανατολικής Κίνας. (Φωτογραφία: Γιανγκ Σουπίνγκ)

Στις 8 το πρωί, στην περιοχή Τσαογιάνγκ του Πεκίνου, ένας κάτοικος με το επώνυμο Γουάνγκ σάρωσε έναν κωδικό QR για να ξεκλειδώσει ένα κοινόχρηστο ποδήλατο. Στερέωσε το κινητό του τηλέφωνο στο τιμόνι, ενεργοποίησε μια εφαρμογή πλοήγησης και ξεκίνησε να διανύσει με το ποδήλατο τα έξι χιλιόμετρα έως το κατάστημα ειδών για κατοικίδια όπου εργάζεται.

«Με το ποδήλατο πηγαίνω στη δουλειά και ταυτόχρονα γυμνάζομαι. Είναι μια αποτελεσματική λύση δύο σε ένα», δήλωσε ο Γουάνγκ.

Η εμπειρία του κάθε άλλο παρά ασυνήθιστη είναι. Σύμφωνα με τη διαδικτυακή εταιρεία τοπικών υπηρεσιών Meituan, κατά την τελευταία πενταετία οι χρήστες των κοινόχρηστων ποδηλάτων και ηλεκτρικών ποδηλάτων της διένυσαν συνολικά 46,2 δισεκατομμύρια χιλιόμετρα, συμβάλλοντας στη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα κατά περίπου 2,64 εκατομμύρια τόνους. Τα κοινόχρηστα δίκυκλα έχουν πλέον ενσωματωθεί βαθιά στην καθημερινή ζωή των πόλεων και αποτελούν προτιμώμενη επιλογή μετακίνησης για εκατομμύρια ανθρώπους.

Μετρό, λεωφορεία και ποδήλατα — αυτοί οι συνδυασμοί πολυτροπικών μετακινήσεων έχουν αθόρυβα ενταχθεί στην καθημερινότητα πολλών κινεζικών πόλεων. Το 2025, περισσότερες από 200 εκατομμύρια διαδρομές πραγματοποιούνταν καθημερινά σε ολόκληρη την Κίνα με μέσα πράσινης κινητικότητας.

«Η πράσινη κινητικότητα αναφέρεται σε ένα φιλικό προς το περιβάλλον, χαμηλών εκπομπών άνθρακα, υψηλής χωρητικότητας και αποδοτικό σύστημα μεταφορών, με επίκεντρο τις αστικές δημόσιες συγκοινωνίες και τις μη μηχανοκίνητες μετακινήσεις», εξήγησε η Τσεν Σιουμέι, αρχιμηχανικός στο Ερευνητικό Κέντρο Βιώσιμων Αστικών Μεταφορών της Κινεζικής Ακαδημίας Επιστημών Μεταφορών.

Ο τομέας των μεταφορών ευθύνεται για περίπου το 10% των συνολικών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα της Κίνας, με τις οδικές μεταφορές να αποτελούν τον κυριότερο παράγοντα. Ως εκ τούτου, η προώθηση της πράσινης κινητικότητας είναι ζωτικής σημασίας για την αποσυμφόρηση της κυκλοφορίας, την εξοικονόμηση ενέργειας και τη μείωση των εκπομπών.

Κατά την άποψη της Τσεν, η πράσινη κινητικότητα στις κινεζικές πόλεις έχει εξελιχθεί από μια πρωτοβουλία που καθοδηγούνταν από την κρατική πολιτική σε μια συνειδητή επιλογή των πολιτών.

Η κλίμακα της πράσινης κινητικότητας διευρύνεται συνεχώς. Σήμερα, σε εθνικό επίπεδο, περίπου 100 εκατομμύρια άνθρωποι χρησιμοποιούν καθημερινά τα αστικά μέσα σταθερής τροχιάς, άλλα 100 εκατομμύρια μετακινούνται με λεωφορεία και 24 εκατομμύρια χρησιμοποιούν κοινόχρηστα ποδήλατα.

Πολίτες μετακινούνται με ποδήλατα στην πόλη Ταϊγιουάν, στην επαρχία Σανσί της βόρειας Κίνας. (Φωτογραφία: Γουάνγκ Ρουογιουάν)

Σύμφωνα με έκθεση του 2024 σχετικά με την ανάπτυξη της πράσινης κινητικότητας σε αντιπροσωπευτικές κινεζικές πόλεις, οι πράσινες μετακινήσεις αντιπροσωπεύουν κατά μέσο όρο το 73,9% του συνόλου των διαδρομών στις 36 πόλεις που συμμετείχαν στην έρευνα, ενώ το ποσοστό ανέρχεται στο 75,4% στις μεγαλουπόλεις. Οι αστικές μετακινήσεις αποκτούν σταθερά πιο οικολογικό χαρακτήρα.

Ωστόσο, εξακολουθεί να υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός δυνητικών χρηστών. Καθώς οι μητροπολιτικές περιοχές αναπτύσσονται με ταχείς ρυθμούς, αυξάνεται συνεχώς ο αριθμός των ανθρώπων που μετακινούνται καθημερινά μεταξύ διαφορετικών πόλεων.

Έκθεση του 2025 για τις καθημερινές μετακινήσεις στις μεγάλες κινεζικές πόλεις διαπίστωσε ότι περίπου 100 εκατομμύρια άνθρωποι μετακινούνται καθημερινά στις 22 μεγαλουπόλεις και υπερμεγέθεις πόλεις της Κίνας, με περίπου το 4% εξ αυτών να διασχίζει τα διοικητικά όρια των πόλεων.

Σχεδόν το 90% των ανθρώπων που σήμερα βασίζονται σε μηχανοκίνητα μέσα μεταφοράς, αλλά δεν χρησιμοποιούν ακόμη τις αστικές δημόσιες συγκοινωνίες, δήλωσαν ότι θα εξέταζαν το ενδεχόμενο να περιορίσουν τη χρήση ιδιωτικών αυτοκινήτων και ταξί, εάν οι δημόσιες συγκοινωνίες γίνονταν πιο αποδοτικές και εξυπηρετικές.

Τι έχει οδηγήσει στην ευρεία υιοθέτηση της πράσινης κινητικότητας; Πίσω από αυτήν την τάση βρίσκεται η συνεχής βελτίωση των υποδομών των αστικών δημόσιων συγκοινωνιών.

Για παράδειγμα, η γραμμή 11 του μετρό στην πόλη Γκουανγκτζόου, στην επαρχία Γκουανγκντόνγκ της νότιας Κίνας, συνδέει πέντε μεγάλες κεντρικές περιοχές της πόλης και εξυπηρετεί καθημερινά περισσότερους από 550.000 επιβάτες κατά μέσο όρο. Ειδικά δρομολόγια λεωφορείων που εξυπηρετούν την περιοχή Πεκίνου–Τιαντζίν–Χεμπέι συνδέουν πολλές περιοχές γύρω από το Πεκίνο, έχοντας πραγματοποιήσει συνολικά περισσότερες από 5 εκατομμύρια μετακινήσεις επιβατών. Το διαρκώς διευρυνόμενο και ολοένα πιο διασυνδεδεμένο δίκτυο δημόσιων συγκοινωνιών μειώνει τον χρόνο μετακίνησης μεταξύ των πόλεων και επεκτείνει την εμβέλεια της πράσινης κινητικότητας.

Ύστερα από χρόνια ανάπτυξης, έχει διαμορφωθεί ένα αποδοτικό και φιλικό προς το περιβάλλον σύστημα υποδομών αστικών δημόσιων συγκοινωνιών. Το 2025, 54 πόλεις διέθεταν περισσότερα από 11.000 χιλιόμετρα αστικών σιδηροδρομικών γραμμών. Όσον αφορά τα αστικά λεωφορεία, το συνολικό μήκος των ενεργών δρομολογίων ανερχόταν σε 1,776 εκατομμύρια χιλιόμετρα, ενώ τα λεωφορεία νέας ενεργειακής τεχνολογίας αποτελούσαν το 87,5% του συνολικού στόλου.

Πέρα από τις υποδομές, οι δημόσιες συγκοινωνίες προσφέρουν επίσης μια πιο ομαλή και άνετη εμπειρία μετακίνησης. Η πόλη Τσενγκντού, στην επαρχία Σιτσουάν της νοτιοδυτικής Κίνας, έχει θέσει σε λειτουργία δρομολόγια «λεωφορείων ακριβούς άφιξης», αξιοποιώντας έξυπνα συστήματα πρόβλεψης του χρόνου άφιξης και ηλεκτρονικές πινακίδες στάσεων με ενημέρωση σε πραγματικό χρόνο, ώστε οι επιβάτες να μπορούν να προγραμματίζουν καλύτερα τον χρόνο αναμονής τους.

Η πόλη Χανγκτζόου, στην επαρχία Τζετζιάνγκ της ανατολικής Κίνας, χρησιμοποιεί ένα «μεγάλο μοντέλο δημόσιων συγκοινωνιών» για τον έξυπνο προγραμματισμό των δρομολογίων και την παρακολούθηση της επιβατικής κίνησης, επιτρέποντας ακριβέστερες προβλέψεις των χρόνων άφιξης στις κεντρικές περιοχές της πόλης.

Οι καλύτερες ανταποκρίσεις μεταξύ των μέσων μεταφοράς και η εξυπνότερη λειτουργία τους — μέσω της ψηφιακής αναβάθμισης — έχουν ενισχύσει ουσιαστικά την ανταγωνιστικότητα της πράσινης κινητικότητας σε ολόκληρη την Κίνα.

Λεωφορείο κατά παραγγελία, μέσω διαδικτυακής πλατφόρμας, κινείται σε δρόμο της πόλης Τζινχουά, στην επαρχία Τζετζιάνγκ της ανατολικής Κίνας. (Φωτογραφία: Χου Σιαοφέι)

Η ευρεία αποδοχή της πράσινης κινητικότητας από το κοινό δεν οφείλεται μόνο στις ισχυρές υποδομές, αλλά και στη δημιουργία ενός υποστηρικτικού περιβάλλοντος.

Μετακίνηση με κοινόχρηστο ποδήλατο μέχρι το μετρό, διαδρομή τριών στάσεων με τον συρμό και στη συνέχεια περπάτημα 800 μέτρων από τον σταθμό μέχρι το γραφείο — έτσι πηγαίνει καθημερινά στη δουλειά του ο Γουάνγκ Τσεν, κάτοικος της Σαγκάης. Χάρη σε αυτήν τη διαδρομή, κερδίζει περίπου 600 «πόντους άνθρακα» στον προσωπικό του λογαριασμό στο Amap, μια δημοφιλή εφαρμογή πλοήγησης στην Κίνα.

«Χρειάζομαι μόνο 4.400 ακόμη πόντους για να τους εξαργυρώσω με μία κάρτα απεριόριστων διαδρομών», δήλωσε ο Γουάνγκ. Κάποτε πίστευε ότι η μείωση των εκπομπών άνθρακα δεν τον αφορούσε ιδιαίτερα· σήμερα, όμως, συμβάλλει σε αυτήν μέσω της καθημερινής του μετακίνησης και θεωρεί την εμπειρία ιδιαίτερα ανταποδοτική.

Το 2020, το Πεκίνο εγκαινίασε έναν πρωτοποριακό μηχανισμό συμμετοχής των πολιτών στη μείωση των εκπομπών άνθρακα: οι μειώσεις των εκπομπών που επιτυγχάνουν οι κάτοικοι περπατώντας, κάνοντας ποδήλατο ή χρησιμοποιώντας λεωφορεία και μετρό καταγράφονται και υπολογίζονται, ώστε να ανταμείβονται ανάλογα.

«Τα τελευταία χρόνια, πολλές περιοχές έχουν εισαγάγει “λογαριασμούς άνθρακα” και πρωτοβουλίες συμμετοχής των πολιτών στη μείωση των εκπομπών. Στόχος είναι να αλλάξει η νοοτροπία από το “οφείλουμε να το κάνουμε” στο “θέλουμε να το κάνουμε”, ώστε η πράσινη κινητικότητα να καταστεί εθελοντική επιλογή», δήλωσε ο Λι Γιουτάο, ερευνητής στο Ινστιτούτο Ολοκληρωμένων Μεταφορών της Εθνικής Επιτροπής Ανάπτυξης και Μεταρρυθμίσεων της Κίνας.

Όταν κάθε επιλογή μετακίνησης μπορεί να καταγράφεται, να ποσοτικοποιείται και να επιβραβεύεται, η πράσινη κινητικότητα παύει να αποτελεί μια αφηρημένη έννοια και μετατρέπεται σε έναν απτό τρόπο ζωής, πρόσθεσε ο Λι.